[ Y Hà Nội ] Sỏi Túi Mật, Sỏi Ống Mật Chủ



Clip được thực hiện bởi Sinh Viên VMU

[ Y Hà Nội ] Viêm Tuỵ Cấp || Phần 2
1. Định nghĩa
Cơ chế về sự bài xuất mật: mật trong gan là một dung dịch đẳng trương với thành phần điện giải như huyết tương. Trong khi đó mật trong túi mật lại khác với mật trong gan do các ion clo và bicarbonat đã được hấp thu qua lớp biểu bì của túi mật.
Thành phần của mật gồm 82% là nước, 12% là acid mật, 4% là lecithin và các phospholipid còn cholesterol không este hoá chỉ chiếm 0,7%. Những thành phần còn lại như bilirubin kết hợp, các protein (IgA, chất chuyển hoá của các hormon, những protein được chuyển hoá ở gan) những chất điện giải, chất nhầy và những chất chuyển hoá của thuốc.
Acid mật trong gan và trong túi mật còn gọi là các acid mật sơ cấp như cholic và chenodeoxy cholic vốn được tổng hợp từ cholesterol trong gan, được kết hợp với glycin và taurin. Trong khi đó các acid mật thứ cấp là deoxycholat và lithocholat vốn là các acid mật nguyên phát bị chuyển hoá bởi các vi khuẩn trong ruột. Ngoài ra còn có một acid mật thứ phát là ursodeoxycholat vốn là một dị phân của chenodeoxycholic.
Trong một thành phần mật bình thường, tỷ lệ kết hợp với cholesterolcủa glycin và taurin là 3:1. Sự hoà tan của cholesterol tr ong mật sẽ tuỳ thuộc vào tỷ lệ giữa acid mật và lecithin cũng như nồng độ của các thành phần lipid có trong mật. Chính sự thay đổi các yếu tố này sẽ đưa đến sự thành lập sỏi mật.
Vai trò của acid mật không những giúp cho sự bài xuất cholesterol theo đường mật dễ dàng mà còn cần thiết cho sự hấp thu chất mỡ vào trong ruột, thúc đẩy sự lưu thông dòng mật trong gan cũng như sự chuyên chở các muối điện giải và nước ở ruột non và ruột già.
Chu trình chuyển hoá của acid mật tuỳ thuộc vào dòng tuần hoàn gan – ruột. Phần lớn các acid mật hấp thu qua cơ chế chuyên chở chủ động ở cuối hồi tràng, từ đó chúng sẽ theo hệ tĩnh mạch cửa về gan, được hấp thu tại tế bào gan, để rồi đuợc tái kết hợp và tái bài tiết.
Trung bình mỗi ngày sẽ có một lượng mật từ 2 – 4g chu chuyển theo vòng tuần hoàn gan – ruột khoảng 5 lần để đảm trách việc tiêu hoá chất mỡ và chỉ thất thoát theo phân khoảng từ 0,3 – 0,6g/ngày. Tuy nhiên với tốc độ sản xuất mật ở gan tối đa là 5g/ ngày thì việc thất thoát mật qua phân trong những bệnh lý của ruột (ví dụ như bệnh Crohn) nhất định sẽ đưa đến bệnh lý tiêu phân mỡ.
Sự bài xuất acid mật vào ruột còn tuỳ thuộc vào chức năng của túi mật và cơ vòng Oddi với cơ chế điều hoà của một hormon là cholecystokinin (CCK) vốn được bài xuất từ niêm mạc tá tràng để đáp ứng cho việc tiêu hoá chất mỡ và các acid amin trong thức ăn, tác dụng CCK là:
− Gây co bóp túi mật.
− Giãn cơ vòng oddi.
− Tăng sự bài tiết mật của gan đưa đến sự thúc đẩy mật bài xuất vào tá tràng.
Sỏi mật gặp rất nhiều ở các nước phương Tây. Riêng tại Mỹ chúng xuất hiện khoảng 20% ở nữ giới và 8% ở nam giới trong độ tuổi 40. Tính trung bình năm có khoảng 1 triệu trường hợp mới.
Riêng về loại sỏi sắc tố (với thành phần chính là calcium bilirubinat) lại thường xuất hiện ở các nước Viễn Đông và có liên quan mật thiết với bệnh lý nhiễm trùng đường mật.
2. Cơ chế bệnh sinh
2.1. Theo y học hiện đại
2.1.1. Sỏi cholesterol (80%)
Loại sỏi thành cholesterol monohydrat chiếm 50% mà cơ chế có thể là do:
− Sự siêu bão hoà thành phần cholesterol trong dịch mật: hậu quả của sự mất cân đối của các men hạn chế tốc độ tổng hợp cholesterol ở gan (tăng hoạt men hydroxymethyl glutaryl co-enzym A, giảm hoạt men 7ỏ O.H.ase và 7ỏ hydroxylase).
− Sự tạo nhân của cholesterol monohydrat đưa đến sự ứ đọng các tinh thể cholesterol khởi đầu cho việc lớn dần của khối sỏi, trong đó có sự mất cân bằng tỷ lệ giữa yếu tố gây nhân sỏi là mucin và yếu tố chống gây nhân sỏi là apolipoprotein AI , AII.
− Sự giảm vận tính của túi mật.
2.1.2. Mật bùn
Mật bùn là một chất nhầy đông đặc gồm các tinh thể cholesterol, lecithin, tinh thể cholesterol monohydrat, calcium lilirubinat, sợi mucin và chất nhầy. Sự hiện diện của chúng nói lên:
− Đang có bất thường trong sự bài tiết và thải trừ thành phần mucin trong dịch mật.
− Đang có hiện tượng tạo nhân của các thành phần trong dịch mật.
Qua theo dõi 96 bệnh nhân có mật bùn bằng siêu âm, người ta nhận thấy:
− 18% biến mất và không xuất hiện lại trong thời gian 2 năm.
− 60% biến mất rồi lại tái xuất hiện.
− 16% phát triển thành sỏi mật.
− 6% xuất hiện cơn đau quặn mật.
Có 2 tình trạng liên quan đến sự thành lập sỏi cholesterol và mật bùn:
− Thai kỳ: đặc biệt là trong 3 tháng cuối có sự thay đổi thành phần của lượng mật tham gia tiêu hoá (bile acid pool) và khả năng chuyên chở cholesterol của mật khiến cho hiện tượng siêu bão hoà cholesterol xảy ra đồng thời vận tính của túi mật cũng giảm đưa đến ứ đọng mật. Người ta nhận thấy trong thai kỳ mật bùn xuất hiện đến 30% trường hợp và sỏi mật xuất hiện đến 12% trường hợp. Tuy nhiên, chúng lại có thể biến mất một cách tự nhiên sau khi sinh nở.

Nguồn: https://aipcrquebec2010.org

Xem thêm bài viết khác: https://aipcrquebec2010.org/suc-khoe

More Articles for You

3 Tính năng nổi bật của phần mềm quản lý bán hàng Suno cho quán Cafe

Bạn đang kinh doanh quán cafe với lượng khách khá đông nhưng lại chưa biết cách quản lý cửa hàng …

Bật mí bảng giá cho thuê xe tự lái Hà Nội mới nhất

Khi lựa chọn dịch vụ thuê xe tự lái Hà Nội không ít người băn khoăn về chi phí hiện …

Hướng dẫn cách mua tên miền cực kỳ nhanh chóng tại Nhân Hoà

Tên miền là cách mọi người sẽ tìm thấy trang web của bạn trực tuyến. Đó là lý do tại …

Cách dàn đề 36 số tốt nhất nên vận dụng ngay

Dàn đề 36 số là gì? Cách đánh loại dàn đề này như thế nào? Những thông tin chia sẻ …

Cầm đồ 24h – Địa điểm cầm xe ô tô uy tín, lãi suất thấp nhất TPHCM

Bạn đang có nhu cầu cầm xe ô tô vay tiền giải quyết công việc tức thì? Bạn muốn tìm …

Mổ xẻ những điều về trò chơi đánh bài trả thưởng X8 Club

Các câu hỏi luôn được đặt ra liên quan về game đánh bài đổi thưởng X8 Club như: Game bài …